ในฤดูใบไม้ร่วง ความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างกลางวันและกลางคืนจะกว้างขึ้น และความเครียดจากความหนาวเย็นเกิดขึ้นบ่อยครั้ง ความขัดแย้งระหว่างการรักษาโรงเรือนไก่ให้อบอุ่นและการระบายอากาศจะเด่นชัดขึ้น การสะสมของแอมโมเนียและฝุ่นในโรงเรือนทำลายเยื่อบุทางเดินหายใจได้ง่าย ในขณะเดียวกัน ความเสี่ยงจากการนำเชื้อไวรัสโดยนกอพยพก็เพิ่มขึ้น และเชื้อโรคในสิ่งแวดล้อมก็เพิ่มจำนวนขึ้นอย่างมาก ภูมิคุ้มกันของฝูงไก่ไข่โดยทั่วไปจะลดลง รูปแบบโรคที่พบได้บ่อยที่สุดคือการติดเชื้อทางเดินหายใจแบบผสมผสาน ร่วมกับความเสี่ยงของโรคในลำไส้และโรคพยาธิ สามารถแบ่งออกเป็นสี่ประเภทหลักได้ดังนี้:
I. โรคไวรัส (อันตรายร้ายแรงที่สุด และเป็นแหล่งของการติดเชื้อปฐมภูมิ)
1. ไข้หวัดนกสายพันธุ์ H9 ชนิดความรุนแรงต่ำ
· ตำแหน่งหลัก: โรคไวรัสที่พบบ่อยที่สุดในฟาร์มไก่ไข่ฤดูใบไม้ร่วง และยังเป็นปัจจัยเริ่มต้นของการติดเชื้อทางเดินหายใจแบบผสมผสานส่วนใหญ่
· ปัจจัยกระตุ้นโรค: การนำเชื้อไวรัสโดยนกอพยพ และความผันผวนของระดับแอนติบอดีที่เกิดจากความเครียดจากความหนาวเย็น การระบาดมีแนวโน้มที่จะเกิดขึ้นเมื่อสายพันธุ์วัคซีนไม่ตรงกับสายพันธุ์ที่หมุนเวียน
· อาการทั่วไป: อาการทางเดินหายใจไม่รุนแรง (ไอ จาม มีเสียงครืดคราดในหลอดลม) และไม่มีผลกระทบที่ชัดเจนต่อความกระปรี้กระเปร่าหรือการกินอาหาร มีแนวโน้มที่จะนำไปสู่การติดเชื้อทุติยภูมิโดยเชื้อ Mycoplasma, E. coli, หลอดลมอักเสบติดเชื้อ และเชื้อโรคอื่นๆ ได้ง่าย ทำให้เกิดการติดเชื้อหลายชนิด
· ความเสียหายต่อการผลิต: การผลิตไข่ลดลง 10%-30% สีเปลือกไข่ซีดลง และไข่เปลือกบางและไข่ทรายเพิ่มขึ้น ความสมบูรณ์พันธุ์และการฟักออกของไข่พันธุ์ลดลง ในขณะเดียวกันก็ทำให้ภูมิคุ้มกันบกพร่องอย่างรุนแรง และความเสี่ยงของโรคแทรกซ้อนในฝูงจะเพิ่มขึ้นอย่างมาก
2. โรคนิวคาสเซิลชนิดไม่ปกติ
· ปัจจัยกระตุ้นโรค: ขั้นตอนการฉีดวัคซีนที่ไม่สมเหตุสมผลและระดับแอนติบอดีที่ไม่สม่ำเสมอ ความเครียดจากความหนาวเย็นกระตุ้นให้แอนติบอดีลดลงอย่างรวดเร็ว
· อาการทั่วไป: มีอาการไอและจามเป็นครั้งคราวในฝูง และมีอุจจาระสีเหลืองเขียวและเหลว โดยทั่วไปจะไม่มีการตายเฉียบพลันในวงกว้าง
· ความเสียหายต่อการผลิต: การผลิตไข่ลดลงอย่างช้าๆ เปลือกไข่ซีดลง น้ำหนักไข่ลดลง และอัตราการคัดทิ้งและการตายเพิ่มขึ้นเล็กน้อย
3. หลอดลมอักเสบติดเชื้อ (IB)
· ปัจจัยกระตุ้นโรค: ความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างกลางวันและกลางคืนที่มาก และความเครียดจากลมหนาวโดยตรง เชื้อไวรัสสามารถแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็วทางอากาศ
· อาการทั่วไป: รูปแบบทางเดินหายใจแสดงอาการครืดคราดในหลอดลม ยืดคอเพื่อหายใจ และไอ รูปแบบระบบสืบพันธุ์ทำลายท่อนำไข่โดยตรง
· ความเสียหายต่อการผลิต: การผลิตไข่ลดลงอย่างมาก (20%-50%) ไข่ผิดรูป ไข่เปลือกบาง และไข่ไร้เปลือกเพิ่มขึ้นอย่างมาก และไข่ขาวจะบางและเป็นน้ำ การติดเชื้อในลูกไก่ทำให้ท่อนำไข่เสียหายถาวร และพวกมันจะกลายเป็น "ไก่ไข่เทียม" หลังจากโตเต็มวัย
4. กลุ่มอาการไข่ตก (EDS-76)
· เชื้อโรค: ไวรัสอะดีโนของสัตว์ปีก ซึ่งสามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้
· ปัจจัยกระตุ้นโรค: ในฤดูใบไม้ร่วง ระดับแอนติบอดีของฝูงที่เริ่มวางไข่หรืออยู่ในช่วงไข่สูงสุดจะลดลงตามธรรมชาติ และความเครียดจะกระตุ้นไวรัส
· อาการทั่วไป: ฝูงแสดงความผิดปกติภายนอกที่ชัดเจน และการกินอาหารและความกระปรี้กระเปร่าโดยพื้นฐานแล้วเป็นปกติ
· ความเสียหายต่อการผลิต: การผลิตไข่ลดลงอย่างกะทันหัน 20%-40% ไข่เปลือกบาง ไข่เปลือกนิ่ม และไข่ไร้เปลือกเพิ่มขึ้น และสีเปลือกไข่โดยทั่วไปจะอ่อนลง
5. กล่องเสียงอักเสบติดเชื้อ
· ปัจจัยกระตุ้นโรค: อุณหภูมิลดลงอย่างกะทันหันในช่วงปลายฤดูใบไม้ร่วงและความหนาแน่นของฝูงมากเกินไป แพร่กระจายอย่างรวดเร็วมาก
· อาการทั่วไป: หายใจลำบากอย่างรุนแรง ยืดคอและหายใจทางปาก สั่นศีรษะและไอเป็นเลือด และมีเยื่อหุ้มเทียมสีเหลืองเป็นคราบในกล่องเสียง
· ความเสียหายต่อการผลิต: การผลิตไข่ลดลงอย่างมาก และอัตราการคัดทิ้งและการตายเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
II. โรคแบคทีเรีย (ส่วนใหญ่เป็นการติดเชื้อทุติยภูมิ ทำให้อาการแย่ลง)
1. โรคโคลิบาซิลโลซิส
· ลักษณะสำคัญ: เชื้อฉวยโอกาสทั่วไป และการติดเชื้อทุติยภูมิเกิดขึ้นหลังจากการติดเชื้อไวรัสทางเดินหายใจเกือบทั้งหมด
· ปัจจัยกระตุ้นโรค: เยื่อบุทางเดินหายใจถูกทำลายโดยไวรัส สุขอนามัยในโรงเรือนไม่ดี และความเข้มข้นของแอมโมเนียสูงเกินไป
· อาการทั่วไป: การชันสูตรศพพบเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบ เยื่อหุ้มตับอักเสบ และถุงลมปอดอักเสบ ไก่ไข่มักเป็นเยื่อบุช่องท้องอักเสบจากไข่แดง และมีอุจจาระสีเหลืองเขียวและเหลว
· ความเสียหายต่อการผลิต: อัตราการคัดทิ้งและการตายเพิ่มขึ้น การผลิตไข่ยังคงต่ำอย่างต่อเนื่อง และการอักเสบของท่อนำไข่ส่งผลต่อคุณภาพเปลือกไข่ที่แย่ลง
2. โรคหวัดติดเชื้อ
· เชื้อโรค: Avibacterium paragallinarum
· ปัจจัยกระตุ้นโรค: การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิอย่างกะทันหัน การระบายอากาศไม่ดี และฝูงที่แออัด
· อาการทั่วไป: มีน้ำมูกใสหรือเป็นหนอง บวมที่ใบหน้า เปลือกตาบวม และจามบ่อย
· ความเสียหายต่อการผลิต: การกินอาหารลดลง และการผลิตไข่ลดลง 10%-20% แพร่กระจายอย่างรวดเร็วและสามารถส่งผลกระทบต่อฝูงทั้งหมดได้ในเวลาอันสั้น
3. โรคอหิวาต์ไก่ (การติดเชื้อ Pasteurella multocida)
· ปัจจัยกระตุ้นโรค: เกิดจากความเครียดรุนแรง เช่น อากาศร้อนสลับเย็นในฤดูใบไม้ร่วงและการย้ายโรงเรือน มักเกิดขึ้นเป็นการระบาดเฉียบพลัน
· อาการทั่วไป: รูปแบบเฉียบพลันรุนแรงทำให้เสียชีวิตอย่างกะทันหันโดยไม่มีสัญญาณเตือน ในรูปแบบเฉียบพลัน หงอนจะเปลี่ยนเป็นสีม่วง เหนียงบวม อุจจาระสีเทาเขียวและเหลว และมีจุดเนื้อตายสีขาวเทาปรากฏบนผิวตับ
· ความเสียหายต่อการผลิต: การตายเฉียบพลันเพิ่มขึ้น และการผลิตไข่ลดลงอย่างรวดเร็ว
4. โรคพูลลอรัม (การติดเชื้อ Salmonella)
· ปัจจัยกระตุ้นโรค: การถ่ายทอดทางพันธุกรรมผ่านไข่ฟัก บวกกับการปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม การระบาดเกิดขึ้นเมื่อภูมิคุ้มกันลดลงเนื่องจากความเครียดจากความแตกต่างของอุณหภูมิในฤดูใบไม้ร่วง
· อาการทั่วไป: ไก่ไข่โตเต็มวัยมักติดเชื้อแบบไม่แสดงอาการ มีอุจจาระสีขาวหรือสีเหลืองเขียวและเหลว และมีภาวะรังไข่ผิดรูปและเนื้อตาย
· ความเสียหายต่อการผลิต: การผลิตไข่ลดลง ไข่พันธุ์มีการปนเปื้อนแบคทีเรีย อัตราการฟักออกต่ำ และอัตราการรอดชีวิตของลูกไก่ต่ำ
III. โรคไมโคพลาสมาและกลุ่มอาการทางเดินหายใจ (รูปแบบโรคที่พบบ่อยที่สุดในฤดูใบไม้ร่วง)
การติดเชื้อไมโคพลาสมา กัลลิเซปติคัม (โรคทางเดินหายใจเรื้อรัง)
· ลักษณะสำคัญ: พบได้ทั่วไปในฟาร์มไก่ไข่ฤดูใบไม้ร่วง มีระยะเวลานานและกลับเป็นซ้ำได้ง่าย ไม่ค่อยพบเป็นการติดเชื้อเดี่ยว
· ปัจจัยกระตุ้นโรค: แอมโมเนียในโรงเรือนมากเกินไป ฝุ่นปริมาณมาก และความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างกลางวันและกลางคืนที่มาก ทำลายเยื่อบุทางเดินหายใจอย่างต่อเนื่อง
· อาการทั่วไป: ไอ จาม มีเสียงครืดคราดในหลอดลม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเวลากลางคืน มีฟองในตา และเปลือกตาบวมเล็กน้อย
· ความเสียหายต่อการผลิต: เมื่อติดเชื้อเดี่ยว การผลิตไข่ลดลงเล็กน้อย เมื่อติดเชื้อร่วมกับหลอดลมอักเสบติดเชื้อ ไข้หวัดนก E. coli และเชื้อโรคอื่นๆ (ที่รู้จักกันทั่วไปว่า "กลุ่มอาการทางเดินหายใจ") การผลิตไข่ลดลงอย่างมาก อัตราการคัดทิ้งและการตายเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ และค่าใช้จ่ายในการรักษาสูงมาก
IV. โรคพยาธิ
1. โรคบิด
· ปัจจัยกระตุ้นโรค: สภาพอากาศฤดูใบไม้ร่วงที่มีฝนตกชุกและความชื้นสูงในโรงเรือน อาหารและน้ำดื่มปนเปื้อนจากอุจจาระ พบได้บ่อยในไก่ไข่ที่เลี้ยงบนพื้น
· อาการทั่วไป: โรคบิดในลำไส้ใหญ่ทำให้มีอุจจาระสีแดงสดเป็นเลือด และโรคบิดในลำไส้เล็กทำให้มีอุจจาระสีน้ำตาลและเหลว ฝูงจะซีดและผอมลง
· ความเสียหายต่อการผลิต: การกินอาหารลดลง การผลิตไข่ลดลง สีเปลือกไข่ซีดลง และอาจเกิดการตายหมู่ในกรณีที่รุนแรง
2. โรคพยาธิตัวกลมในไก่
· ปัจจัยกระตุ้นโรค: อุณหภูมิฤดูใบไม้ร่วงเหมาะสมต่อการพัฒนาของไข่ ฟาร์มที่มีสุขอนามัยสิ่งแวดล้อมไม่ดีและการกำจัดมูลไม่ทันเวลาจะมีความเสี่ยง
· อาการทั่วไป: ฝูงจะผอมลงและมีอาการไม่ย่อย สามารถมองเห็นพยาธิในอุจจาระ และเยื่อบุลำไส้ถูกทำลายอย่างต่อเนื่อง
· ความเสียหายต่อการผลิต: อัตราการเปลี่ยนอาหารลดลง การผลิตไข่ลดลง และน้ำหนักไข่มักจะเบาลง